'Stiften draaien verbetert welzijn sport paard'

door Ramon Koppendraaier

Het dierenwelzijn en fairplay op de wedstrijden zijn een hot item. Deelnemers, jury, organisatie en toeschouwers moeten er gezamenlijk op toezien dat bepaalde normen en waarden worden nageleefd. Ik kan niet beoordelen of overtreders daadwerkelijk worden aangesproken, maar ik heb wel de indruk dat deze mededeling alleen al preventief werkt.

Afgelopen weekend was ik aanwezig op een van de vele landelijke concoursen. Als vakidioot stond ik natuurlijk naar de voeten van de paarden te kijken. Op het losrijterrein bij het B springen viel me op dat een aantal paarden niet of alleen voor was beslagen. Al te vaak hoor ik dat een paard makkelijk een B-parcours kan springen zonder ijzer. Maar is dat wel zo?

Op een zandbodem zal dit geen probleem zijn. Misschien op een droge grasmat ook niet, maar op een natte wei zou ik het risico toch niet willen nemen. Er waren al een paar buien gevallen en in combinatie met het vrij lange gras leek mij het springen zonder ijzers met stiften geen goed idee. De onbeslagen paarden liepen dan ook erg voorzichtig en gleden geregeld weg. Toch gingen de deelnemers het parcours in.

De meeste paarden waren braaf en lieten hun ruiters niet in de steek. Al glijdend bij de afzet en in de wendingen vielen wel meer balken dan nodig was. De paarden werden zichtbaar onzeker en wantrouwend en zo’n gedrag uitlokken kan toch niet de bedoeling zijn van het deelnemen aan wedstrijden.

Glijden door dressuurbaan

Ondertussen gleed een paard in een dressuurbaan onderuit, viel op zijn zij en de amazone belandde ernaast. Een andere deelneemster vertelde dat haar merrie tijdens haar L-dressuurproef vier keer was weggegleden met de achterhand. Het paard had achter geen ijzers, dus ook geen stiften in. Een vos die zich van zijn ruiter had ontdaan maakte bij het afremmen een slidingstop van drie meter. Ook deze was niet op ‘scherp’ gezet.

Ik vind het onbegrijpelijk dat ruiters onder spekgladde omstandigheden zonder stiften deelnemen aan wedstrijden. Sterker nog, ik vind het onbegrijpelijk dat de deelnemers onder deze omstandigheden zonder stiften mógen starten. Het risico op blessures is te groot. Alleen al het naar achteren wegglijden van een achterbeen kan heel vervelende verrekkingen opleveren met kreupelheid als gevolg. Is dat dan dierenwelzijn?

Grip is alles in sport. Kijk maar naar de voetballers; er is niemand die het in zijn hoofd haalt zonder noppen een voetbalwedstrijd te spelen. Waarom laten wij onze paarden dan wel wedstrijden lopen zonder stiften die de benodigde grip geven? Is hier geen sprake van een gevaarlijke situatie voor mens en dier? Jawel! Los van het lichamelijke letsel is er ook kans op mentaal leed. Als een paard merkt dat het glad is, kan het angst krijgen om uit te glijden. Gaat het minder zeker lopen, dan zal de ruiter de druk opvoeren om ritme te houden tijdens de proef. Past dat dan in het beoogde dierenwelzijn?

Wie is verantwoordelijk?

Bij wie ligt die verantwoordelijkheid om dit te voorkomen? Natuurlijk bij de ruiter of amazone, maar de wedstrijdorganisatie zou dit ook in de gaten moeten houden. Ze zou de deelnemers duidelijk moeten maken dat er bij een natte bodem stiften gedraaid moeten worden. Misschien moeten paarden zonder stiften zelfs worden geweigerd.

Verkeerde zuinigheid?

Ik kan me niet aan de indruk onttrekken dat het niet beslaan van een paard vaak te maken heeft met de kosten die hiermee gemoeid zijn. Kunnen we hier spreken van een verkeerde zuinigheid? Inderdaad, beslag met stiftgaten is duurder dan een bekapbeurt. Maar hoe zou die ‘bezuiniging’ opwegen tegen de dierenartsrekeningen als het paard zou uitglijden?

Het indraaien van stiften is niet van elk gevaar ontbloot. Bovendien is het op een druk terrein de stiften draaien bij een onrustig paard geen pretje. Oefenen thuis biedt hier wellicht uitkomst. Als een paard zich raakt met een stift op de hoef of op de kroonrand, kunnen er ook verwondingen ontstaan. Toch staan in mijn opinie deze nadelen vaak niet in verhouding tot de risico’s van uitglijden.

Misschien ben ik samen met mijn collega-hoefsmeden niet duidelijk genoeg over het belang van stiften tijdens een wedstrijd. Ik zal, zeker na dit weekend, mijn klanten er bewust van proberen te maken.

Wellicht ligt hier ook een taak voor de KNHS. Het is in ieder geval iets om over na te denken. Vooralsnog hoop ik dat men op concours stiften draait. Als dit om één of andere reden niet mogelijk is, rijd dan niet op een gladde bodem. Zorg dat je paarden goed beslagen ‘ten ijs’ komen om zo plezierig en veilig te kunnen deelnemen aan wedstrijden!

Ramon Koppendraaier uit Lichtenvoorde is rijksgediplomeerd hoefsmid.

pdf van de Paardenkrant pagina